Nguồn gốc và phân bố cây Lêkima
Lêkima (tên khoa học: Pouteria lucuma) có nguồn gốc từ Peru, thuộc họ Hồng Xiêm (Sapotaceae) và còn được gọi với một số tên khác là lucma, lucmo, lúcuma, lúcumo, mammon, cumala, rucma hoặc marco, campechiana, canistel, quả trứng, sapote vàng (Anh), Zapote, mamey, sapota, amarillo (Tây Ban Nha), Lawalu, lavulu (Sri Lankan), lòng đỏ trứng, quả bơ, bơ nâu (Malay), Zaituni (Đông Phi) … Ở miền Bắc Việt Nam Lêkima được gọi là “Quả trứng gà”, còn ở miền Nam Việt Nam gọi là “Lêkima”, ở một số nơi gọi là “Ô Ma”, “Lứt”, “Quýt tu ma”,…
Cây Lêkima là loài không thuộc nhiệt đới, nhưng phát triển ở độ cao ôn đới trong khoảng 9.000 – 10.000 ft (2.700 – 3.000 m) ở Peru. Nó thích nghi với các vị trí khá khô. Loài này được trồng ở vùng cao nguyên phía tây Chile và Peru và có thể là phía đông nam Ecuador. Nó cũng được trồng ở một mức độ hạn chế ở Andes thuộc miền đông Bolivia và trái cây được bán ở các chợ La Paz. Nó là phổ biến nhất ở miền trung Chile, ít hơn ở Ecuador, phát triển tốt ở một số vùng của Mexico và Hawaii nhưng trái cây lại không được ưa chuộng rộng rãi ở nơi đây. Ngoài ra, Lêkima còn được phân bố khắp Trung Mỹ; Bahamas, Belize, El Salvador, Guatemala, Nam Mexico (bản địa). Nicaragua, Costa Rica, Panama, Puerto Rico, Jamaica và Cuba, Châu Phi: Bắc Mỹ; Florida, Nam Mỹ; Châu phi; Kenya, Tanzania, Uganda, Trung Đông; Ai Cập, Nam Á; Ấn Độ, Sri Lanka, Đông Nam Á; Campuchia, Indonesia, Malaysia, Thái Lan và Philippines.
Ở Việt Nam, Lêkima được trồng nhiều ở các tỉnh Nam Bộ và Trung Bộ. Trong nghiên cứu gần đây, phát hiện ra tinh dầu được chiết xuất từ hạt Lêkima có khả năng chống viêm, chống lão hóa và hỗ trợ quá trình tái tạo da. Nghiên cứu này mở ra một ý tưởng mới cho ngành công nghiệp mỹ phẩm.




